Đây là bài tôi từng viết cho tạp chí Expat Life in Thailand, về những chuyện người ta vẫn kể cho nhau nghe quanh chuyện sinh sản và hiếm muộn. Phần 1 — điều nào là thật, điều nào chỉ là bịa?

1. Tinh trùng để dành càng lâu càng tốt, càng nhiều

Bịa. Để dành càng lâu thì bên trong càng toàn tinh trùng đã chết, và chính chúng thải gốc tự do lên những con mới, chất lượng tốt. Với bệnh nhân của mình, tôi khuyên nên xuất tinh cách ngày trong khoảng một tuần trước khi đến lấy mẫu — dù là để xét nghiệm hay để dùng trong điều trị — để có tinh trùng tươi mới, nhiễm sắc thể không bị đứt gãy.

2. Bốn mươi tuổi mà tự có thai xem ra cũng dễ

Bịa nhé. Ta vẫn thấy các ngôi sao Hollywood và siêu sao Thái Lan đã qua Lak Si, qua Don Mueang, gần tới Rangsit mà vẫn lần lượt có con — người sinh đôi, người đơn thai, nhìn đâu cũng thấy — mà chẳng ai nói rõ những đứa trẻ ấy từ đâu mà có. Thế là xã hội cứ tưởng rằng phụ nữ ở tuổi Don Mueang tự có thai cũng dễ thôi. Sự thật là cơ hội tự có con của người phụ nữ bắt đầu giảm từ tuổi 30, sa sút mạnh từ 37, và tan tác kể từ Lak Si — mà bạn còn chưa tới Don Mueang nữa kia. Vậy nên ai từ 37 tuổi trở lên, cố gắng hơn 6 tháng mà chưa được, thì hãy đi khám sớm. (Lak Si, Don Mueang và Rangsit là những địa điểm trên con đường chạy lên phía bắc Bangkok, ở đây được dùng như cách nói đùa về tuổi: Lak Si — “cột mốc số bốn” — là bốn mươi, những nơi sau thì còn xa hơn nữa.)

3. Có thai là chuyện tự nhiên — cứ bình tĩnh, rồi sẽ tới thôi

Lại là bịa. Có những cặp cưới nhau từ cuối tuổi hai mươi, rồi một ngày mới giật mình: ủa, sao mãi chẳng có? Đến lúc tới gặp tôi thì đã qua ngã năm Din Daeng, sắp tới Lak Si rồi. Thông thường: nếu bạn dưới 37 tuổi và đã cố gắng — WFH, nói vui là vậy — hơn một năm mà vẫn chưa có, thì đi khám đi màààà.

4. Sau khi rụng, trứng vẫn sống được tới hai ngày

Lại bịa nữa. Sau khi rụng, trứng chỉ sống được 12–24 giờ thôi. Sau đó thì teo đi, tan ra, tạm biệt. Còn tinh trùng thì có thể la cà ở tử cung và vòi trứng tới 3–5 ngày. Nhớ lại hồi mới tán tỉnh nhau xem: bao giờ cũng phải có một người tới trước, đợi người kia.

5. Các loại thực phẩm bổ sung, kể cả nước trái cây vị chua, dùng vào sẽ làm chất lượng trứng tốt lên

Cái này cũng bịa nốt. Chúng ta còn bị lừa mắt bao nhiêu lần nữa đây? Yếu tố chính làm chất lượng trứng kém đi chính là tuổi tác. Hàng chục loại thực phẩm bổ sung mà bạn đổ xô đi mua rồi uống đi uống lại chẳng làm trứng tốt lên chút nào; nhiều lắm thì chỉ làm chậm bớt đà đi xuống thôi. À, mà có loại uống vào thì trứng chết sạch, bạn cũng chẳng hay biết đâu. Hãy xem cho kỹ. Tỉnh táo trước khi móc hầu bao.

Vậy khi nào nên đi khám?

Từ 37 tuổi trở lên, cố gắng hơn 6 tháng mà chưa được — hãy đi khám sớm.

Dưới 37 tuổi, cố gắng hơn 1 năm mà vẫn chưa có — hãy đi gặp bác sĩ.

Đọc tiếp

Bản gốc tiếng Anh đăng trên tạp chí Expat Life in Thailand với tiêu đề “Five Fertility Facts (or Fiction?) part 1”.

Thân thương — BS. Patsama Vichinsartvichai

hiếm muộn
chất lượng tinh trùng
tuổi tác và khả năng sinh sản
rụng trứng
chất lượng trứng
thực phẩm bổ sung
lầm tưởng về sinh sản
khi nào nên đi khám

10 niềm tin về hiếm muộn: thật hay bịa? Phần 1