Có con không phải là việc của riêng người vợ. Trang này tập hợp cả sáu bài viết của tôi về việc chuẩn bị ở phía nam giới — bạn có thể đọc liền một mạch, hoặc nhấn vào đúng chủ đề mình quan tâm.

Thực phẩm bổ sung Śiva
Gel bôi trơn
Quá trình tạo tinh dịch
Tinh dịch đồ
Chuẩn bị trước khi lấy mẫu
Lối sống và chất lượng tinh trùng

Śiva — thực phẩm bổ sung cho nam giới đang mong con

Tôi tự xây dựng một công thức bổ sung cho tinh trùng, đặt tên là Śiva. Công thức này ra đời sau khi tôi ngồi đọc rất nhiều nghiên cứu rồi chốt lại thành đúng tổ hợp này — sau đó xin phép Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Thái Lan, tìm nhà máy đạt chuẩn, tự chọn bao bì và tự thiết kế nhãn. (Nếu tự ngồi dập viên nang được thì chắc tôi cũng đã làm rồi.) Tất cả những bước đó là để người bệnh khi uống có thể yên tâm rằng mình nhận được trọn vẹn lợi ích.

Trong bài viết, tôi trình bày nghiên cứu cho từng dưỡng chất một, để bạn thấy rõ mỗi thành phần có mặt ở đó để làm gì. Bạn sẽ thấy cải thiện chất lượng tinh trùng thật ra không hề khó — đọc tiếp tại: Śiva, thực phẩm bổ sung cho nam giới đang mong con

Gel bôi trơn và khả năng sinh sản

Nhiều người không biết rằng các loại gel bôi trơn bán sẵn ngoài thị trường — kể cả loại hoàn toàn không chứa chất diệt tinh trùng — vẫn có thể âm thầm gây hại cho tinh trùng.

Mọi tế bào trong cơ thể chỉ hoạt động bình thường khi môi trường quanh nó ở mức phù hợp: độ pH, nồng độ các chất điện giải, điện tích, nhiệt độ, v.v.

Tinh trùng cần độ pH 7.0 — tức trung tính — để hoạt động tốt suốt chặng đường. Con số này khớp đúng với chất nhầy cổ tử cung tiết ra quanh thời điểm rụng trứng, cũng có pH 7.0.
Ngoài khoảng thời gian đó, âm đạo có "người gác" pH riêng là vi khuẩn lactobacillus, giữ môi trường hơi toan ở pH 3.0-5.0 — không mấy thuận lợi cho tinh trùng làm việc.
Còn các loại gel bôi trơn bán sẵn — chẳng hạn nhãn K hay D — được pha chế để hợp với âm đạo của đa số phụ nữ, tránh gây kích ứng vì quá toan hoặc quá kiềm. Vì vậy chúng có pH khoảng 3.0-5.0, không thật sự an toàn cho tinh trùng.

Bài đầy đủ: Gel bôi trơn và khả năng sinh sản

Tinh dịch được tạo ra như thế nào

Tinh dịch (semen) gồm hai phần: tinh trùng (sperm) và tinh tương (seminal fluid) — và chúng đến từ những cơ quan hoàn toàn khác nhau. Phía tế bào chỉ tạo ra tinh trùng; các tuyến tạo dịch và dưỡng chất thì chỉ tạo ra dịch. Hai phần này chỉ hợp lại với nhau ngay trước khi xuất tinh.

Tinh trùng (sperm)

Chúng được tạo ra từ tế bào gốc sinh tinh (spermatogonial stem cells, SSCs) trong tinh hoàn — nhờ vậy nam giới có thể sinh tinh suốt đời.
Sau khi hoàn tất phân chia, tinh trùng được lưu trữ tại mào tinh hoàn (epididymis), nơi chúng trưởng thành và có được khả năng di động.
Khi xuất tinh, tinh trùng di chuyển theo ống dẫn tinh (vas deferens) đến niệu đạo và hòa cùng tinh tương trước khi ra ngoài.

Tinh tương (seminal fluid)

Nó được tạo ra từ một nhóm tuyến — tuyến tiền liệt (prostate), túi tinh (seminal vesicle) và tuyến hành niệu đạo (bulbourethral gland), vốn tiết ra dịch bôi trơn. Tinh tương giàu các dưỡng chất mà tinh trùng cần cho hành trình bơi qua đường sinh dục nữ.

Càng để lâu, chất lượng càng giảm

Tinh trùng vừa rời mào tinh hoàn có tỷ lệ sống (viable) và tỷ lệ di động tiến tới (progressive motile sperm) cao. Tỷ lệ này giảm dần theo thời gian lưu trữ — chất lượng đi xuống cả về mặt vật lý, tức số lượng tinh trùng còn di động, lẫn về mặt sinh học, tức mức độ toàn vẹn của nhiễm sắc thể trong đầu tinh trùng.

Bài đầy đủ: Quá trình tạo tinh dịch

Xét nghiệm tinh dịch đồ

Tinh dịch đồ (semen analysis) từ lâu đã là xét nghiệm cơ bản cho nam giới có vấn đề về khả năng sinh sản. Các giá trị tham chiếu do Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đưa ra, được bổ sung dữ liệu và cập nhật liên tục — lần gần nhất là năm 2021.

Một tinh dịch đồ đầy đủ không phải là một phép đo mà là rất nhiều phép đo, và cần 2-3 giờ để hoàn tất tất cả các thành phần.

Thể tích (volume)
Mật độ tinh trùng (concentration)
Tỷ lệ tinh trùng di động (%motility)
Tỷ lệ tinh trùng hình thái bình thường (%morphology)
Cùng một số chỉ số ít quan trọng hơn, chẳng hạn tỷ lệ tinh trùng sống (%vitality)

Hiện nay còn có những xét nghiệm chi tiết hơn — chẳng hạn số lượng nhiễm sắc thể (bình thường một tinh trùng mang 23 nhiễm sắc thể, bằng một nửa tế bào cơ thể) và %phân mảnh DNA (%DNA fragmentation).

Khi có kết quả, chúng tôi xem mẫu tinh dịch bình thường hay bất thường đến mức nào, và liệu một phương pháp bước đầu như IUI (bơm tinh trùng vào buồng tử cung) hay IVF thường (conventional IVF) có đủ hay không, hay cần đến ICSI (tiêm tinh trùng vào bào tương noãn), thậm chí trong một số trường hợp là tinh trùng hiến tặng.

Như vậy, một tinh dịch đồ đúng chuẩn đòi hỏi khá nhiều nhân lực và thời gian mới có đủ kết quả. Nhưng camera điện thoại thông minh ngày nay đã phóng đại đủ sắc nét, còn trí tuệ nhân tạo (AI) thì mỗi ngày một tiến gần cách nhìn của bộ não con người — nên AI đã được đưa vào hỗ trợ. Tại Life by Dr. Pat, chúng tôi dùng Lenshooke® để phân tích mẫu của người bệnh, nhờ đó toàn bộ kết quả tinh dịch đồ có trong chưa đầy 10 phút, kèm theo một đoạn video để người bệnh tận mắt thấy tinh trùng của chính mình trông ra sao.

Bài đầy đủ: Xét nghiệm tinh dịch đồ

Chuẩn bị trước khi đi lấy mẫu tinh dịch

Điều này áp dụng cho cả việc lấy mẫu để xét nghiệm lẫn lấy mẫu để điều trị — IUI, IVF hay ICSI đều như nhau.

Từ bài viết về quá trình tạo tinh dịch, bạn sẽ thấy mọi thứ vận hành y như một nhà máy. Bộ phận tế bào tạo ra tinh trùng và cất chúng trong hệ thống ống dẫn. Bộ phận dịch làm phần việc của mình, tạo ra dịch chứa các dưỡng chất giúp tinh trùng bơi. Hai bộ phận hợp lại thành tinh dịch ngay trước khi ra khỏi cơ thể.

Tinh trùng đã hoàn thiện được giữ trong một ống dài và được đưa ra ngoài theo đúng thứ tự vào trước ra trước — chúng xếp hàng rất trật tự. Vì vậy, tinh trùng ra vào ngày lấy mẫu chính là những "lô" cũ nhất trong kho. Nghĩa là: kiêng xuất tinh càng lâu thì tinh trùng chết và tinh trùng không di động càng nhiều.

Công thức 2-7-2

Vì vậy, đây là công thức tôi khuyên người bệnh làm theo trước khi đi lấy mẫu.

2-7 nghĩa là: trong 7 ngày trước đó, cứ 2 ngày xuất tinh một lần và bỏ đi.
Số 2 cuối nghĩa là: kiêng không quá 2 ngày trước ngày lấy mẫu thật, để tinh trùng ra ngoài là lứa mới nhất có thể.

Theo những gì tôi quan sát ở các bệnh nhân đã thử, cách này rõ ràng làm tăng cả %di động (%motility) lẫn %hình thái bình thường (%morphology) — gần như chắc chắn tỷ lệ di động sẽ đạt gần 80%. Ai đã thử rồi thì kể cho tôi nghe kết quả nhé.

Bài đầy đủ: Chuẩn bị trước khi lấy mẫu tinh dịch

Lối sống và chất lượng tinh trùng

Các anh — và trong phần lớn trường hợp là cả bạn đời của họ — luôn hỏi tôi rằng ăn uống, rượu bia, thuốc lá, thức khuya và những thói quen khác thật sự ảnh hưởng thế nào đến tinh trùng. Vì vậy tôi đã tổng hợp các nghiên cứu thành một infographic, bạn sẽ thấy nó trong bài viết đó.

Bài đầy đủ: Lối sống và chất lượng tinh trùng

Thân ái — Bác sĩ Patsama

Chuẩn bị có con — dành cho nam giới