LIFE by Dr. Pat

วันไข่ตกนับอย่างไร

ถ้ารอบเดือนมาปกติ อย่ามัวนั่งนับเลย

← กลับไปหน้าบทความ

ไหนใครเคยนับวันไข่ตกบ้าง? สงสัยไหมว่าไข่ตกวันไหน แล้วจะกุ๊กกิ๊กกับคุณสาฯ วันไหน งงไปหมด คิดไปคิดมา อ้าว เลยวันไปละ เลยต้องรอรอบหน้าเลย 5555

โอกาสท้องสูงสุดอยู่วันไหน

มีงานวิจัยนานมากแล้ว (ปี 1995 — พ.ศ. 2538) พบว่า ถ้ามีอะไรกันแค่ 1 ครั้งในรอบเดือน โอกาสท้องสูงสุดคือ 2 วันก่อนไข่ตก 1 วันก่อนไข่ตก และวันที่ไข่ตก เท่านั้น หลังจากไข่ตกไปแล้ว วันถัดไปโอกาสจะเป็น 0 เลยจ้า

สไลด์ “นับวันไข่ตก...นับยังไง?” เป็นกราฟโอกาสตั้งครรภ์เทียบกับวันที่มีเพศสัมพันธ์ โดยนับวันไข่ตกเป็นวันที่ 0 (ลูกศรแดง) แท่งสีชมพูสามแท่งคือวันที่ -2, -1 และ 0 ซึ่งสูงที่สุดราว 0.35 ส่วนวันที่ +1 เป็นศูนย์ ที่มา: Wilcox AJ, et al. Timing of sexual intercourse in relation to ovulation. New Eng J Med 1995
สไลด์ “นับวันไข่ตก...นับยังไง?” เป็นกราฟโอกาสตั้งครรภ์เทียบกับวันที่มีเพศสัมพันธ์ โดยนับวันไข่ตกเป็นวันที่ 0 (ลูกศรแดง) แท่งสีชมพูสามแท่งคือวันที่ -2, -1 และ 0 ซึ่งสูงที่สุดราว 0.35 ส่วนวันที่ +1 เป็นศูนย์ ที่มา: Wilcox AJ, et al. Timing of sexual intercourse in relation to ovulation. New Eng J Med 1995

เพราะอะไร

นึกถึงตอนจีบกันกับคุณสาฯ สิจ้ะ เธอนัดกินข้าวกัน ถ้าต้องให้ผู้หญิงรอนี่สักกี่คู่จะรอด? ผู้ชายต้องไปรอสิ ถูกไหมยะ

ความจริงทางวิทยาศาสตร์คือ อสุจิสามารถมีชีวิตอยู่ในโพรงมดลูกและท่อนำไข่ได้ถึง 3-5 วัน ในขณะที่เซลล์ไข่เมื่อตกแล้วมีชีวิตอยู่ได้เพียง 12-24 ชั่วโมงเท่านั้น ถ้าไม่มีอสุจิมาปฏิสนธิ นางก็จะฝ่อ เหี่ยว สลายลาโลกไป เริ่มนับ 1 ใหม่รอบหน้า

ทีนี้ เราตรวจไข่ตกกันยังไงบ้าง

เชื่อว่าชาวมีบุตรยากต้องเคยนับวันไข่ตกด้วยวิธีใดวิธีหนึ่ง ไม่ว่าจะเป็น

  • กาปฏิทิน (ตั้งโต๊ะ แขวนผนัง ฯลฯ)
  • วัดอุณหภูมิร่างกาย (ตื่นเช้ามาห้ามลุกไปไหน วัดก่อน แล้วก็จด ๆ ๆ ๆ ทุกวัน)
  • ดูมูกไข่ตก (ใส ๆ เหนียว ๆ ก็จัดเลย)
  • ตรวจปัสสาวะดูฮอร์โมน LH (สารพัดยี่ห้อ ตั้งแต่อันละห้าบาทสิบบาท ไปจนถึงเครื่องแพง ๆ ที่อาจ link ไปกับ app และ AI ได้ เช่น Clearblue หน้ายิ้ม)
  • ป้ายน้ำลายส่องกล้องดูผลึกรูปใบเฟิร์น (เจอเฟิร์นก็ฟัดโลด)
  • app ในมือถือต่าง ๆ ทั้งค่าย App Store และ Play Store ซึ่งตอนนี้มีเยอะมากจนนับไม่ถ้วนแล้ว (ลองใช้คำว่า fertile window อะไรเทือกนี้ค้นดู)

ถ้านับแบบกาปฏิทิน สูตรที่ใช้กันคือ วันที่ไข่ตก = ความยาวรอบเดือน − 14 วัน และใช้ได้เฉพาะคนที่มีความยาวรอบเดือนไม่เกิน 35 วัน

สไลด์สูตรนับวันไข่ตก **วันที่ไข่ตก = ความยาวรอบเดือน − 14 (วัน)** ข้าง ๆ เป็นวงล้อรอบเดือน 28 วัน วันที่ 1-5 ระบายสีชมพูเป็นช่วงมีประจำเดือน วันที่ 11-16 เป็นสีน้ำเงิน และวันที่ 14 ถูกไฮไลต์เป็นสีเหลือง สไลด์กำกับไว้ว่าใช้ได้เฉพาะคนที่มีความยาวรอบเดือนไม่เกิน 35 วัน
สไลด์สูตรนับวันไข่ตก วันที่ไข่ตก = ความยาวรอบเดือน − 14 (วัน) ข้าง ๆ เป็นวงล้อรอบเดือน 28 วัน วันที่ 1-5 ระบายสีชมพูเป็นช่วงมีประจำเดือน วันที่ 11-16 เป็นสีน้ำเงิน และวันที่ 14 ถูกไฮไลต์เป็นสีเหลือง สไลด์กำกับไว้ว่าใช้ได้เฉพาะคนที่มีความยาวรอบเดือนไม่เกิน 35 วัน

หลายคนถามหมอว่าจะนับยังไงดี

นับไปนับมา สะกิดคุณสามีจนเล็บสึกแล้ว ก็ยังไม่สำเร็จซะที

คนไข้หมอทุกคนต้องเคยได้ยินหมอแนะนำว่า ให้พยายามหันความสนใจ หันจิตใจตัวเองไปโฟกัสกับเรื่องอื่น ห้ามนอนอยู่บ้านเฉย ๆ หลังย้ายตัวอ่อน ฯลฯ เหล่านี้ เพราะว่าความเครียดเป็นสาเหตุใหญ่มาก ๆ ที่ทำให้ไม่ท้อง

การนับวันไข่ตกก็เช่นกัน — มันเครียด

มีหลายการศึกษาเปรียบเทียบระหว่างมีอะไรกันชิว ๆ สัปดาห์ละ 2-3 ครั้ง กับการนับวันไข่ตกไม่ว่าจะด้วยวิธีใดก็แล้วแต่ แล้วไปจัดหนักกันช่วงสัปดาห์ไข่ตก ผลปรากฏว่า มีอะไรกันชิว ๆ โอกาสท้องเยอะกว่านะจ้ะ มัวแต่นับ นับไปนับมา ว่างตรงกันมั่ง ไม่ตรงกันมั่ง มันก็เลยไม่ท้องซะที

ดังนั้น อย่ามัวไปนั่งนับเลยวันไข่ตก ถ้ารอบเดือนเธอมาปกติ (24-35 วันนะ ไม่ใช่มาปกติทุกสามเดือน) อยากจัดวันไหนก็จัด เรื่อย ๆ สม่ำเสมอ สัปดาห์ละ 2-3 ครั้ง นั่นแลโอกาสจะเยอะสุด

ถ้าอยาก challenge กันอีกระดับ

แต่ถ้าอยาก challenge กันมากขึ้นอีกระดับ ไม่ต้องไปนั่งนับวันไข่ตกอีกเช่นกัน มีการศึกษาพบว่า

โอกาสตั้งครรภ์ภายใน 3 เดือน ตามความถี่ของการมีเพศสัมพันธ์
ความถี่โอกาสท้องใน 3 เดือน
จัดทุกวันตลอดทั้งรอบเดือนไปเลย75%
จัดวันเว้นวันตลอดทั้งรอบเดือน66%
จัดชิว ๆ สองสามครั้งต่อสัปดาห์60%
มัวแต่เบ่งทางนับวันไข่ตก30-40%

รักกันสม่ำเสมอสิดีสุด

ด้วยความปรารถนาดี — นพ.พัฒน์ศมา วิจินศาสตร์วิจัย

  • วันไข่ตก
  • fertile window
  • ฮอร์โมน LH
  • อุณหภูมิร่างกาย
  • มูกไข่ตก
  • รอบเดือน
  • ความเครียด
  • มีเพศสัมพันธ์สม่ำเสมอ