มารู้จักเครื่องสำอางของคุณจากฉลากข้างขวด

เครื่องสำอาง หมายถึง วัตถุที่มุ่งหมายสำหรับใช้ทา ถู นวด โรย พ่น หยอด ใส่ อบ หรือกระทำด้วยวิธีอื่นใดกับส่วนภายนอกของร่างกายมนุษย์ และให้หมายความรวมถึงการใช้กับฟันและเยื่อบุในช่องปาก โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อความสะอาด ความสวยงาม หรือเปลี่ยนแปลงลักษณะที่ปรากฏ หรือระงับกลิ่นกาย หรือปกป้องดูแลส่วนต่าง ๆ นั้นให้อยู่ในสภาพดี รวมตลอดทั้งเครื่องประทิ่นต่าง ๆ สำหรับผิวด้วย แต่ไม่รวมถึงเครื่องประดับและเครื่องแต่งตัวซึ่งเป็นอุปกรณ์ภายนอกร่างกาย (พระราชบัญญัติเครื่องสำอาง พ.ศ. 2558)

เครื่องสำอางมีตั้งแต่สบู่ แชมพู ยาสีฟัน น้ำยาบ้วนปาก ครีมบำรุงผิว ครีมกันแดด ครีมกำจัดขน น้ำยาย้อมสีผม น้ำยายืดผม น้ำยาล้างเล็บ ไปจนถึงเครื่องสำอางที่ใช้แต่งหน้าอีกสารพัด ที่สำคัญคือผิวหนังเป็นอวัยวะที่มีเลือดไปเลี้ยงมาก ดังนั้นเครื่องสำอางที่มีสารที่เป็นอันตรายก็อาจมีผลต่อทารกในครรภ์ได้ด้วย นอกจากนี้ผิวของสตรีมีครรภ์มีระดับฮอร์โมนที่เพิ่มขึ้นจากการตั้งครรภ์ ทำให้มีการเปลี่ยนแปลงของผิวหนังหลายรูปแบบ ซึ่งอาจส่งผลต่อ skincare routine ที่แตกต่างจากผู้หญิงที่ไม่ได้ตั้งครรภ์

การเปลี่ยนแปลงของผิวหนังระหว่างตั้งครรภ์

จากระดับฮอร์โมนที่เพิ่มขึ้นอย่างมหาศาลระหว่างตั้งครรภ์ ทำให้ผิวของคนท้องมีโอกาสเกิดสิว จุดด่างดำ ฝ้า กระ ขึ้นได้ง่าย นอกจากนี้ยังมีเส้นสีคล้ำตั้งแต่ใต้สะดือถึงหัวหน่าว เรียกว่า linea nigra (เส้นสีดำ) ผิวหนังบริเวณหน้าท้องที่ถูกยืดออกอย่างมากตามมดลูกที่โตขึ้นทำให้เกิดผิวหนังแตกลาย และยังพบผื่นคันผิวหนังที่จำเพาะกับการตั้งครรภ์ที่เรียกว่า Pruritic Urticarial Papules and Plaques of Pregnancy (PUPPP)

สิว (acne)
ฝ้า (melasma)
Linea nigra
ผิวหนังแตกลาย
PUPPP

อ่านฉลากส่วนประกอบอย่างไร

ตามกฎหมายกำหนดให้เครื่องสำอางที่วางจำหน่ายในท้องตลาดต้องระบุส่วนประกอบว่าใส่อะไรลงไปบ้าง ไม่ต้องถึงกับระบุปริมาณ แต่ต้องระบุชนิดเรียงจากมากไปน้อย ตัวอย่างเช่น ครีมบำรุงผิวที่ส่วนประกอบแรกสุดคือ water (น้ำ) ซึ่งเป็นส่วนประกอบที่มากที่สุด และส่วนประกอบสุดท้ายในรายการคือ ethylhexylglycerin ซึ่งเป็นส่วนประกอบที่น้อยที่สุด

สารที่ควรเลี่ยงระหว่างตั้งครรภ์

ต่อไปนี้คือสารที่ควรเลี่ยง เพราะอาจเป็นอันตรายต่อคุณแม่หรือต่อทารกในครรภ์ ถ้าจำอะไรไม่ได้เลยและไม่แน่ใจ ก็เลี่ยงไว้ก่อนง่ายดี

สาร	ชื่ออื่นบนฉลาก	ทำไมจึงควรเลี่ยง
Retinol	Vitamin A, retinoic acid, retinyl palmitate, retinaldehyde, adapalene, tretinoin, tazarotene, isotretinoin	อนุพันธ์ของวิตามินเอ มักอยู่ในครีมลดริ้วรอยหรือยารักษาสิวแบบทาก่อนนอน อาจทำให้ทารกมีความผิดปกติแต่กำเนิดได้หลายระบบ และทำให้ทารกเจริญเติบโตช้าในครรภ์
Salicylic acid ที่เข้มข้นเกิน 2%	BHA, 3-hydroxypropionic acid, trethocanic acid, tropic acid	ที่ความเข้มข้นสูงอาจทำให้ทารกมีความผิดปกติในการแข็งตัวของเลือดและการทำงานของระบบหลอดเลือดและหัวใจ
Aluminium chloride hexahydrate	Aluminum chlorohydrate	ใช้ในผลิตภัณฑ์ระงับกลิ่นกายและลดเหงื่อ อาจทำให้คุณแม่น้ำหนักขึ้นน้อย ทารกโตช้าในครรภ์ และอาจพบความผิดปกติของทารกโดยเฉพาะระบบกระดูก
Toluene	Methylbenzene, toluol, antisal 1a	เป็นสารทำละลายที่พบในลูกเหม็นดับกลิ่นและน้ำยาทาเล็บ ทำให้ทารกโตช้าในครรภ์ น้ำหนักแรกคลอดน้อย และอาจมีความผิดปกติในพัฒนาการหลังคลอด
DEA	Diethanolamine, oleamide DEA, lauramide DEA, cocamide DEA	สารสกัดจากปิโตรเลียม ช่วยให้ผิวชุ่มชื้นลื่น มักใช้ในสบู่ แชมพู สเปรย์ผม มีผลต่อการพัฒนาสมองของทารกในครรภ์และอาจเพิ่มความเสี่ยงต่อการแท้ง
Formaldehyde	Quaternium-15, DMDM hydantoin, imidazolidinyl urea, diazolidinyl urea, sodium hydroxymethylglycinate, bronopol (2-bromo-2-nitropropane-1,3-diol)	หรือฟอร์มาลิน เป็นสารทำละลายที่มักเป็นส่วนประกอบของน้ำยาทาเล็บและน้ำยายืดผม สัมพันธ์กับมะเร็ง ความผิดปกติของระบบทางเดินหายใจและระบบประสาท
Hydroquinone	Idrochinone, quinol, 1,4-dihydroxybenzene, 1,4-hydroxybenzene	เป็นสารต้องห้ามสำหรับเครื่องสำอางในประเทศไทยอยู่แล้ว ปกติอยู่ในยารักษาฝ้าซึ่งมีผลข้างเคียงมากและต้องอยู่ในการดูแลของแพทย์ผิวหนัง ดูดซึมเข้าสู่กระแสเลือดได้มากและอาจทำให้ทารกในครรภ์มีความผิดปกติ
Parabens	Propyl-, butyl-, isopropyl-, isobutyl- and methylparaben	สารกันบูดในเครื่องสำอาง (จึงมีหลายยี่ห้อโฆษณาว่า paraben-free) สตรีมีครรภ์ที่ได้รับ paraben สัมพันธ์กับการแท้ง ทารกโตช้าในครรภ์ และทารกน้ำหนักแรกเกิดน้อย
Phthalates (พาทาเลต)	Diethyl phthalate, dibutyl phthalate, often hidden under “FRAGRANCE”	ตัวทำละลายที่ใช้ในน้ำหอมและสารกำจัดศัตรูพืช ในเครื่องสำอางอาจถูกเขียนว่า ‘FRAGRANCE’ เฉย ๆ ทำให้ทารกน้ำหนักตัวน้อย มีผลเสียต่อพัฒนาการ และเพิ่มความเสี่ยงของออทิสติกและ ADHD
Thioglycolic acid	Acetyl mercaptan, mercaptoacetate, mercaptoacetic acid, thiovanic acid	เป็นสารที่ใส่ในครีมกำจัดขน สัมพันธ์กับน้ำหนักทารกแรกเกิดน้อย

หัตถการความงามที่ควรงดระหว่างตั้งครรภ์

งดย้อมผม ยืดผม ฉีดโบท็อกซ์ ร้อยไหม ฉีดฟิลเลอร์ เลเซอร์ เลสิก ลอกผิวหน้า กรอผิว ฯลฯ จริง ๆ แล้วผิวหน้าคนท้องบางคนก็จะมีออร่าที่ฝรั่งเรียกว่า ‘pregnancy glow’ อยู่แล้ว

แล้วตัวไหนที่ใช้ได้บ้าง

สาร	ทำหน้าที่อะไร
Glycolic acid (AHA)	กรดผลไม้ที่ช่วยผลัดเซลล์ผิวเก่าที่ตายแล้วรวมทั้งจุดด่างดำออก ดูดซึมเข้ากระแสเลือดน้อยมาก จึงปลอดภัย
Azelaic acid	ช่วยลดการอุดตันของรูขุมขน ลดการอักเสบของผิวหนัง และลดโอกาสการเกิดสิว
Benzoyl peroxide	ส่วนใหญ่เป็นองค์ประกอบของยารักษาสิวที่ทาก่อนล้างหน้า เช่น Panoxyl, Benzac ทำงานโดยฆ่าเชื้อแบคทีเรียที่รูขุมขนทำให้สิวอักเสบลดลง แทบไม่ดูดซึมเข้ากระแสเลือด แต่เวลาใช้ต้องระวังผ้าและปลอกหมอน เพราะสีตกได้
Ascorbic acid (วิตามินซี)	เป็นสารต้านอนุมูลอิสระ ลดการสร้างเม็ดสี ช่วยกรองรังสี UV และยังทำงานเป็นสารกันบูดตามธรรมชาติ
Lactic acid	ช่วยผลัดเซลล์ผิวใหม่และรักษาความชุ่มชื้นของผิวหนัง
Niacinamide (วิตามินบี 3)	ทำให้ผิวชุ่มชื้นและกระจ่างใสขึ้น
Mandelic acid	มีฤทธิ์ฆ่าเชื้อแบคทีเรีย ผลัดเซลล์ผิว ช่วยให้สีผิวสม่ำเสมอ และช่วยให้ริ้วรอยบาง ๆ จางลง
Kojic acid	ยับยั้งการสร้างเม็ดสีที่ผิวหนัง ยับยั้งแบคทีเรีย และต้านอนุมูลอิสระ

คำแนะนำในการดูแลผิวในสตรีมีครรภ์

งดย้อมผม ยืดผม ฉีดโบท็อกซ์ ทำเลเซอร์
ดื่มน้ำให้เพียงพอ และใช้ครีมบำรุงผิวเพื่อให้ผิวชุ่มชื้น
หลีกเลี่ยงการขัดผิว เนื่องจากทำให้ชั้นเคราตินบางลง
ใช้ครีมกันแดดเป็นประจำ

มีคำถามเพิ่มเติม

ดูคลิปอธิบายเพิ่มเติมที่ YouTube หรือ นัดหมายออนไลน์ · เวลาทำการ จันทร์–เสาร์ 13:00–19:00 น.

เครื่องสำอางกับการตั้งครรภ์