คนไข้ที่มีความผิดปกติแต่กำเนิดของมดลูก ถึงแม้จะได้รับการผ่าตัดแก้ไขและตั้งครรภ์ไปแล้ว ก็ยังมีอีกภาวะหนึ่งที่ต้องเฝ้าระวัง นั่นคือ ภาวะปากมดลูกหลวม หรือ ปากมดลูกหย่อน (cervical incompetence)

ใครที่ต้องเฝ้าระวัง

คนไข้กลุ่มที่มีความผิดปกติแต่กำเนิดของมดลูก ไม่ว่าจะเป็น

มดลูกวิรูป (dysmorphic uterus)
ผนังกั้นช่องในโพรงมดลูก (septate uterus)

เนื่องจากตัวมดลูกและปากมดลูกมาจากโครงสร้างเดียวกันในตัวอ่อน คือ Müllerian ducts คนไข้กลุ่มนี้จึงอาจมีความผิดปกติของปากมดลูกร่วมด้วยตั้งแต่แรกอยู่แล้ว

อาการเป็นอย่างไร

คนไข้ที่มีปากมดลูกหลวมมักจะไม่มีอาการอะไรเลย บางรายอาจมีเลือดออกเล็ก ๆ น้อย ๆ จากช่องคลอดตอนที่ปากมดลูกค่อย ๆ บางลงและเปิดออกช้า ๆ โดยที่คนไข้มักไม่รู้สึกว่ามดลูกบีบตัวเลย

อาการมักเริ่มในช่วงอายุครรภ์ 18-20 สัปดาห์
และอาจมีปัญหาอีกครั้งในช่วง 32-34 สัปดาห์

จุดที่ต้องระวัง

กว่าจะเจ็บครรภ์คลอด ปากมดลูกก็เปิดมากแล้ว (มากกว่า 5 ซม.) และทำให้แท้งหรือคลอดก่อนกำหนดมากได้ภายในไม่กี่นาทีหลังเริ่มมีอาการ

การป้องกันและการดูแล

ภาวะนี้มีวิธีดูแลอยู่หลายวิธี สิ่งที่หมอแนะนำสำหรับการป้องกันปากมดลูกหลวม คือการตรวจอัลตราซาวนด์วัดความยาวปากมดลูกอย่างน้อย 3 ครั้ง ที่อายุครรภ์

อายุครรภ์ 11-12 สัปดาห์
อายุครรภ์ 18-20 สัปดาห์
อายุครรภ์ 27-28 สัปดาห์

เพราะช่วงอายุครรภ์ดังกล่าวจะมีการเปลี่ยนแปลงของมดลูก ทำให้อาจตรวจพบปากมดลูกสั้นลงได้ และใส่ cervical cerclage / pessary เพื่อป้องกันการสั้นและเปิดของปากมดลูก

ขอให้มีลูกงามยามปลอดคลอดง่าย ๆ กันทุกท่านนะครับ